Prof. dr Tadeusz Reichstein (1897-1996)

tadeusz reichsteinCzłonek Honorowy WTN od 1988 r. Urodził się 20 VII 1897 r. we Włocławku w rodzinie polskich Żydów od lat osiedlonych na Kujawach. W 1907 r. rodzina Reichsteinów przeniosła się do Zurychu w Szwajcarii. W 1920 r. T. Reichstein otrzymał z wyróżnieniem dyplom inżyniera chemika Politechniki w Zurychu. Pracę doktorską obronił w 1922 r., na Wydziale Chemicznym w Katedrze Chemii Organicznej Politechniki w Zurychu pod kierunkiem Hermana Staudingera, późniejszego laureata Nagrody Nobla. W 1930 r., również na Politechnice w Zurychu, przeprowadził habilitację dotyczącą związków heterocyklicznych. Po uzyskaniu habilitacji i tytułu docenta, podjął pracę w Instytucie Chemii Organicznej na tejże Politechnice, w Katedrze, kierowanej przez późniejszego laureata Nagrody Nobla w dziedzinie chemii, prof. Leopolda Ruźićkę. W 1933 r. T. Reichstein, jako pierwszy w świecie dokonał opracowania syntezy witaminy C umożliwiającej tanią jej produkcję, co przyczyniło się niewątpliwie do nadania mu w 1934 r. przez Szwaj carską Radę Związkową tytułu profesora nadzwyczajnego. To epokowe odkrycie spowodowało, że pozostał wierny biochemii i rozpoczął badania naukowe nad wyizolowaniem z ekstraktów kory nadnerczy związków wykazujących hormonalne właściwości, określeniem ich składu i opracowaniem syntezy umożliwiającej ich produkcję dla celów leczniczych.W 1938 r. T. Reichstein wraz z rodziną przeniósł się do Bazylei, gdzie objął stanowisko dyrektora Instytutu Farmaceutycznego na miejscowym Uniwersytecie.

W 1950 r. trzej uczeni: prof. Tadeusz Reichstein ze Szwajcarii, biochemik amerykański prof. Edward Kendall i reumatolog Philip Hench z Kliniki Mayo w Stanach Zjednoczonych otrzymali Nagrodę Nobla w dziedzinie fizjologii i medycyny. Uzyskany hormon okazał się rewelacją medyczną w leczeniu chorób reumatycznych.
W 1967 r., po przejściu w wieku siedemdziesięciu lat na emeryturę, T. Reichstein poświęcił się swojej pasji życiowej-badaniu paproci. Odkrył wiele odmian paproci, stworzył nową dziedzinę wiedzy, tak zwaną cytotaksonometrię paproci.
Prof. T. Reichstein w ciągu swojego długiego i aktywnego życia ogłosił drukiem 729 prac naukowych. Wypromował 150 doktorantów, w tym kilkunastu z Polski i kilkudziesięciu habilitantów. Uzyskał tytuł doctora honoris causa Uniwersytetów w Paryżu, Bazylei, Genewie, Zurychu, Abidżanie, Londynie i Akademii Medycznej w Gdańsku. Był członkiem honorowym ponad 50 towarzystw naukowych i instytutów naukowo-badawczych. Szwajcarskie Towarzystwo Farmaceutyczne wybiło medal im. T. Reichsteina, przyznawany corocznie najbardziej wyróżniającemu się farmaceucie na świecie. Jako pierwszy medal ten otrzymał we wrześniu 1994 r. prof. William Higuchi z Uniwersytetu Utah w Salt Lake City w Stanach Zjednoczonych, za badania nad próchnicą oraz za podawanie leków przez skórę.
W Polsce dość późno dostrzeżono wybitnego uczonego, wywodzącego się z Włocławka polskiego Żyda - jak mówił o sobie T. Reichstein. Na wybitne zasługi T. Reichsteina dla nauki światowej, jako pierwszy w Polsce, wskazał prof. Stanisław Sterkowicz z Włocławka, członek założyciel Włocławskiego Towarzystwa Naukowego. Dzięki jego inicjatywie Zarząd Włocławskiego Towarzystwa Naukowego podjął w 1987 r. uchwałę o nadaniu T. Reichsteinowi godności Członka Honorowego Towarzystwa, która została przyjęta jednogłośnie przez Walne Zgromadzenie w dniu 22 stycznia 1988 r. Nadanie godności Członka Honorowego zbiegło się w czasie z 90-leciem urodzin wielkiego uczonego. W dniu 11 sierpnia 1988 r. charge d'affaires ambasady polskiej w Bernie, Janusz Szmyt, dokonał uroczystego przekazania profesorowi T. Reichsteinowi dyplomu Członka Honorowego Włocławskiego Towarzystwa Naukowego.
Na wniosek Zarządu WTN w 1987 r. Rada Miasta Włocławka przyznała profesorowi T. Reichsteinowi odznakę „Zasłużony dla miasta Włocławka", zaś w 1994 r. Honorowe Obywatelstwo Miasta Włocławka. W 1994 r. profesor T. Reichstein otrzymał z rąk prezesa Polskiej Akademii Nauk prof. Leszka Kuźnickiego najwyższe odznaczenie PAN - medal honorowy im. Mikołaja Kopernika.
W tymże roku prezes Polskiej Akademii Medycyny, prof. Kazimierz Imieliński dokonał w Bazylei odznaczenia profesora T. Reichsteina medalem „Medicus Magnus".
W dniu 19 XII 1994 r. Akademia Medyczna w Gdańsku nadała profesorowi T. Reichsteinowi tytuł doctora honoris causa. Z kolei w dniu 26 czerwca 1995 r. Polskie Towarzystwo Botaniczne nadało
T. Reichsteinowi tytuł Członka Honorowego. Prof. T. Reichstein, mimo że od 1914 r. posiadał obywatelstwo szwajcarskie, zawsze uważał się za Polaka. W prowadzonej korespondencji z prof. S. Sterkowiczem podkreślał polskie pochodzenie, a także powracał myślami do dzieciństwa we Włocławku, wskazując miejsca swoich częstych zabaw. Jego matka, po wyjeździe z Polski, kultywowała w domu tradycje polskie; tłumaczyła także utwory polskich pisarzy.

Prof. T. Reichstein zmarł w swoim domu w Bazylei 1 lipca 1996 r. Pochowany został na cmentarzu żydowskim w Bazylei obok swojej żony Luise Henriette.

Włocławskie Towarzystwo Naukowe organizacją pożytku publicznego

1procent

KRS 0000010755

Prosimy o przekazywanie 1% podatku na OPP

UWAGA! Nasza strona używa cookies (ciasteczek internetowych)

Brak zmiany ustawienia przeglądarki oznacza zgodę na ich używanie. Czytaj więcej…

Zrozumiałem
Na naszym serwisie internetowym używamy cookies dotyczących tzw. sesji, czyli przebywania na naszej stronie, poruszania się po niej. Używamy je do prawidłowego działania oraz statystyk. Pliki cookies nie zawierają żadnych danych poufnych czy osobistych.

Pliki cookies możesz w każdej chwili wyłączyć modyfikując ustawienia swojej przeglądarki.